Trasa "W stronę Rezerwatu Stawy Gnojna"

Mszczonów - Ciemno - Gnojna - Mszczonów

  • Oznaczenie - kolor - niebieski
  • Długość - 12 km
  • Warto zobaczyć - Dworek w Gnojnej, Rezerwat Stawy Gnojna.

 

  • Dworek w Gnojnej

Historia wsi Gnojna, znajdującej się w odległości 5km od Mszczonowa, sięga Potopu Szwedzkiego. Prawdopodobnie z tego tego okresu pochodzi jej nazwa. Po bitwie stoczonej ze Szewdami miejscowe pola zasłane były ciałami poległych, od których po całej okolicy roznosił się fetor. Zwłoki przeobraziły się w masę zgnilizny i przypuszczalnie z tego powodu osada zyskała miano Gnojnej. Na granicy Gnojnej i niewielkiej wsi Ciemne znajduje się zabytkowa kapliczka św. Onufrego, pamiętająca czasy wolnych elekcji. Przypuszczalnie zbudowała ją drobna, okoliczna szlachta biorąc sobie świętego za patrona i obrońcę. Na kapliczce znajduje się bardzo zniszczony napis: „Św. Onufry módl się za nami ludopachołkami" oraz data: 17...(prawdopodobnie... 33). Data ta świadczy o tym, że kapliczka powstała przed podwójną elekcją: Stanisława Leszczyńskiego i Augusta III. Dalszych wiadomości o dziejach wsi aż do czasów Powstania Styczniowego brak. Nikt też nie potrafi udzielić informacji o powstaniu i rozwoju miejscowego majątku. Pierwsze wzmianki dotyczą Powstania 1863 roku i popowstaniowych represji, a dokładnie świerku, na którym powieszono kilku powstańców i rządcę. Świerk ten znajduje się po wschodniej stronie dworku. Do pierwszej wojny światowej posiadłość w Gnojnej należała do dziedzica Biernadzkiego, który sprzedał ją państwu Bieleckim, a sam udał się do Warszawy. Dopiero wtedy majątek znalazł troskliwych opiekunów. Gospodarstwem
zajmowała się głównie pani Bielecka, która równocześnie też troszczyła się o całą wieś. Przy jej pomocy powstała w Gnojnej tak bardzo potrzebna siedmioklasowa szkoła podstawowa. Jedną z największych zasług dziedziczki było założenie w 1937
roku pierwszej w tej okolicy mleczami, która w późniejszym czasie przekształcona w Okręgową Spółdzielnię Mleczarską została przeniesiona do Mszczonowa. Pan Bielecki był działaczem kulturalnym i literatem. Aż do wybuchu drugiej wojny światowej pełnił funkcję inspektora szkolnictwa. Druga wojna w przeciwieństwie do pierwszej nie upłynęła we wsi spokojnie. W pamięci mieszkańców pozostała do dziś egzekucja w pobliskim Kaczkowie kiedy to hitlerowcy stracili 10 młodych mężczyzn. Cała posiadłość Bieleckich wynosiła 17 włók. Ziemia była zagospodarowana bardzo różnorodnie. W tamtym właśnie okresie powstały istniejące do dziś stawy hodowlane. Dworek w ciągu swego istnienia był kilkakrotnie przebudowywany co w znacznej mierze upraszczało jego styl, obecnie jednak możemy podziwiać tylko zwałowisko gruzu, które po nim zostało. Stosunki panujące między wsią, a dworem były więcej niż serdeczne. Miejscowi chłopi darzyli dziedziców szczególną sympatią. Byli bardzo wdzięczni za okazywaną im troskliwość i dobroć, czego dowodem jest fakt ich ustosunkowania się do ogłoszonej w 1944 roku reformy rolnej. Wszyscy głosowali za tym, aby majątek został nienaruszony. Pan Bielecki przeniósł się z Gnojnej do Warszawy dopiero po śmierci żony w 1948 roku. W 1964 roku wywieziono z dworu ostatnie zabytki jakie pozostały po dziedzicach; bibliotekę, pianino, część mebli. W 1989 roku posiadłość stała się własnością prywatną.

następna strona »

:
:
Brak wydarzeń w wybranym okresie
I LOVE MSZCZONÓW
KRAINA JEZIORKI